{"id":590,"date":"2024-08-28T12:28:55","date_gmt":"2024-08-28T09:28:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.forinvest.com\/blog\/?p=590"},"modified":"2024-09-20T12:25:06","modified_gmt":"2024-09-20T09:25:06","slug":"devaluasyon-nedir-devaluasyon-olursa-ne-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.forinvest.com\/blog\/devaluasyon-nedir-devaluasyon-olursa-ne-olur\/","title":{"rendered":"Deval\u00fcasyon Nedir, Deval\u00fcasyon Olursa Ne Olur?"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

Deval\u00fcasyon, ekonomiyi yak\u0131ndan takip eden ki\u015filer taraf\u0131ndan en \u00e7ok merak edilen konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir. \u00dclkeler aras\u0131 para politikas\u0131 ara\u00e7lar\u0131ndan biri olan deval\u00fcasyon, bir \u00fclkenin ticareti ve ekonomisi i\u00e7in \u00f6nemli bir kavramd\u0131r. Deval\u00fcasyon nedir, olursa ne olur gibi t\u00fcm detaylara, gelin birlikte bir bakal\u0131m.
<\/p>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon Nedir?<\/h2>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon nedir, k\u0131saca, bir devletin resmi para biriminin d\u00fcnyadaki di\u011fer \u00fclke para birimleri kar\u015f\u0131s\u0131nda de\u011fer kaybetmesidir, \u015feklinde a\u00e7\u0131klanabilir. Deval\u00fcasyon nedir sorusunun cevab\u0131 ba\u015fka bir deyi\u015fle, \u00fclkenin resmi paras\u0131n\u0131n d\u0131\u015f sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesidir. De\u011fer d\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olarak da adland\u0131r\u0131lan deval\u00fcasyon, bir \u00fclkenin h\u00fck\u00fcmeti ya da merkez bankas\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131lan bir ara\u00e7t\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon, sabit ya da yar\u0131 sabit kur rejimi ile y\u00f6netilen \u00fclkelerin zaman zaman ba\u015fvurdu\u011fu para politikas\u0131d\u0131r. Ekonomik dengesizlikleri d\u00fczeltmek ve ihracat\u0131 te\u015fvik etmek amac\u0131yla uygulan\u0131r. Deval\u00fcasyon kavram\u0131, \u201creval\u00fcasyon\u201d i\u015fleminin tam tersidir. Reval\u00fcasyon ise bir \u00fclkenin resmi para biriminin di\u011fer \u00fclke para birimleri kar\u015f\u0131s\u0131ndaki de\u011ferinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 olarak a\u00e7\u0131klanabilir. Peki deval\u00fcasyon olursa ne olur? \u0130\u015fte detaylar.
<\/p>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon Olursa Ne Olur?<\/h2>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyonun pek \u00e7ok ekonomik etkisi bulunur. \u0130lk olarak, \u00fclkenin para birimi de\u011feri d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in ihracat daha rekabet\u00e7i hale gelir, \u00e7\u00fcnk\u00fc ihracat mallar\u0131 di\u011fer \u00fclkelere g\u00f6re daha ucuz olur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, ithalat maliyetleri y\u00fckselir ve ithal \u00fcr\u00fcnler pahal\u0131 hale gelir. Bu durum yerli \u00fcreticileri destekleyerek, i\u00e7 pazarda yerli \u00fcr\u00fcn t\u00fcketimini art\u0131r\u0131r. Ancak ithal \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 \u00fclkede enflasyonist bask\u0131ya neden olabilir. Bu bask\u0131 yerli \u00fcreticilerin maliyetlerinin artmas\u0131na ve dolay\u0131s\u0131yla fiyatlar\u0131n y\u00fckselmesine yol a\u00e7ar. D\u00f6viz cinsinden d\u0131\u015f borcu olan \u00fclkelerde bor\u00e7 y\u00fck\u00fc artar. \u00d6te yandan artan ihracat d\u00f6viz giri\u015fini art\u0131rarak bor\u00e7 \u00f6demelerini kolayla\u015ft\u0131rabilir. <\/p>\n\n\n\n

Peki deval\u00fcasyon olursa \u00fclke y\u00f6netimleri ne yapmal\u0131? Elbette ekonomik dengeyi sa\u011flamak i\u00e7in bir dizi \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131 gerekir. Bu s\u00fcre\u00e7te h\u00fck\u00fcmet ve merkez bankas\u0131, enflasyonu kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in s\u0131k\u0131 para politikalar\u0131 uygular. Faiz oranlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, kamu harcamalar\u0131n\u0131n dikkatli y\u00f6netilmesi gibi \u00f6nlemler \u00fclkedeki enflasyonist bask\u0131lar\u0131 hafifletebilir. \u0130hracat\u0131 te\u015fvik eden ve ithalata ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 minimuma indiren stratejiler uygulanarak yerli \u00fcretim desteklenebilir. T\u00fcm bu \u00f6nlemler ekonomik dengeyi korumak ve deval\u00fcasyonun olumsuz etkilerini en aza indirmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. 
<\/p>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r?<\/h2>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon nas\u0131l yap\u0131l\u0131r sorusuna cevap vermek gerekirse, sabit kur sisteminin uyguland\u0131\u011f\u0131 veya kurlar\u0131n belli bir istikrar i\u00e7erisinde oldu\u011fu durumlardan bahsetmek gerekir. Bir \u00fclkenin toplam ithalat\u0131, toplam ihracat\u0131ndan fazla ise h\u00fck\u00fcmetler ithalat\u0131 azaltmak ve ihracat\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in deval\u00fcasyona ba\u015fvurabilir. Bu sayede \u00fclke ekonomisinin dengelenmesi hedeflenir. Deval\u00fcasyon, yerli mallar\u0131n fiyatlar\u0131n\u0131 yabanc\u0131 piyasalarda daha rekabet\u00e7i hale getirerek ihracat\u0131 te\u015fvik etmeyi ama\u00e7lar. \u0130thal mallar\u0131n fiyatlar\u0131n\u0131 art\u0131rarak i\u00e7 piyasada yerli \u00fcretimi destekler. Bu uygulama d\u00f6viz rezervlerinin korunmas\u0131na ve d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.
<\/p>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon Neden Yap\u0131l\u0131r? <\/h2>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon, h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 dengeleyebilmek i\u00e7in yap\u0131l\u0131r. B\u00f6yle bir durumda devletin sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalt\u0131lmas\u0131 gerekir. B\u00f6ylece \u00fclke kendi mallar\u0131n\u0131 ihra\u00e7 ederek ekonomisini d\u00fczenleyebilir veya k\u00f6t\u00fc etkilenen ekonomide bir iyile\u015fme sa\u011flayabilir. <\/p>\n\n\n\n

Baz\u0131 durumlarda, \u201cUluslararas\u0131 Para Fonu\u201d olarak bilinen IMF’nin m\u00fcdahalesi gerekebilir. B\u00f6yle bir durumda IMF, ilgili devleti deval\u00fcasyon yapmaya zorlayabilir. Deval\u00fcasyon s\u0131ras\u0131nda, enflasyonun d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi ve ihra\u00e7 edilecek mallar\u0131n yo\u011fun talep g\u00f6ren \u00fcr\u00fcnler olmas\u0131 gerekir. Deval\u00fcasyon, \u00e7o\u011funlukla ekonomik istikrar\u0131 olmayan \u00fclkeler taraf\u0131ndan uygulan\u0131r. E\u011fer bir \u00fclkede deval\u00fcasyon uygulan\u0131yorsa, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla \u00f6demeler dengesinde a\u00e7\u0131k bulunur veya ekonomik krizden bahsedilebilir. 
<\/p>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon Sonu\u00e7lar\u0131 Nelerdir?
<\/h2>\n\n\n\n
\"Devalu\u0308asyon<\/figure>\n\n\n\n


Deval\u00fcasyon ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda birtak\u0131m sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131kar. Deval\u00fcasyon sonu\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda en \u00f6nce enflasyon y\u00fckselmesi ve faiz art\u0131\u015f\u0131 gelir. Bu sonu\u00e7lar ekonominin yava\u015flamas\u0131na neden olur. \u0130thalat\u0131n pahal\u0131la\u015fmas\u0131 ve devletin sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015fmesi nedeniyle \u00fclkeyi ihracata y\u00f6nlendirir. Para arz\u0131 ve k\u0131ymet bedelinin birbirine e\u015fitlendi\u011fi durumlarda yabanc\u0131 para de\u011fer kazan\u0131rken, yerli para ise de\u011fer kaybeder. Deval\u00fcasyon, para biriminin de\u011ferinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi ile ihracat\u0131 daha rekabet\u00e7i hale getirir. B\u00f6ylece k\u00fcresel ticarette avantaj sa\u011flan\u0131r. Ancak ithalat daha pahal\u0131 hale geldi\u011fi i\u00e7in halk\u0131n ithal \u00fcr\u00fcnlere olan talebi azal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon ile ithal mallar\u0131n fiyat\u0131 y\u00fckselirken, yerli mallar\u0131n fiyat\u0131 daha uygun hale gelir. Deval\u00fcasyonun olumlu y\u00f6nleri olsa da, negatif sonu\u00e7lar\u0131 da bulunur. \u00d6rne\u011fin, Venezuela\u2019da yap\u0131lan deval\u00fcasyon s\u00fcreci do\u011fru y\u00f6netilmedi\u011fi i\u00e7in, \u00fclkede enflasyon birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde %500.000 gibi kontrol edilemez seviyelere \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130thalat \u00fcr\u00fcnlerinin daha pahal\u0131 hale gelmesi, yurt i\u00e7indeki \u00fcretimi daha az verimli hale getirebilir. Ayr\u0131ca bu durum talebin a\u015f\u0131r\u0131 artmas\u0131na ve enflasyona yol a\u00e7abilir. Enflasyon nedir<\/a> sorusu ile ilgili bilgi alarak konu hakk\u0131nda daha fazla detaya sahip olabilirsin.<\/p>\n\n\n\n

Peki deval\u00fcasyon borsay\u0131 nas\u0131l etkiler? Elbette olumsuz etkiler, ekonomik belirsizlikten dolay\u0131 borsaya da yans\u0131yabilir. Faiz oranlar\u0131, enflasyon, ekonomik b\u00fcy\u00fcme gibi unsurlar da borsa piyasas\u0131n\u0131 etkileyebilir.
<\/p>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon Faydalar\u0131 Nelerdir? <\/h2>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon s\u00fcreci, devletlerin yap\u0131s\u0131 ve s\u00fcre\u00e7 y\u00f6netimine g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir. Deval\u00fcasyon s\u00fcrecinin \u00fclkeler i\u00e7in baz\u0131 faydalar\u0131 da olabilir. Bunlar: 

– Uzun ve k\u0131sa d\u00f6nemde ele al\u0131n\u0131nca deval\u00fcasyonun ticari dengeyi geli\u015ftirdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130yi y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir s\u00fcre\u00e7 bu durumun en \u00f6nemli \u015fart\u0131d\u0131r.
– \u0130hracat ve ithalat s\u0131ras\u0131nda talepler farkl\u0131 zamanlar i\u00e7in de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterir. Deval\u00fcasyon yap\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, uzun d\u00f6nemde ihracat ve ithalattaki ticaret dengeleri iyile\u015fme g\u00f6sterir. 
– Deval\u00fcasyon ile birlikte \u00fclkeye gelen turist say\u0131s\u0131 artar. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilgili \u00fclkede tatil yapmak turistler i\u00e7in \u00e7ok daha uygun hale gelir. \u00dclkedeki uygun fiyatlar, turistlerin daha \u00e7ok para harcamas\u0131n\u0131 ve tatil yapma talebini te\u015fvik eder. 
– Deval\u00fcasyon ihracat\u0131 art\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece \u00fclke ihracat\u0131 daha rekabet\u00e7i hale getirir. Eskiye g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fck para birimi, \u00fclkenin ihracat edilebilecek mallar\u0131n\u0131n di\u011fer \u00fclkelere g\u00f6re daha uygun olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
<\/p>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon Ne Zaman Oldu? <\/h2>\n\n\n\n

Deval\u00fcasyon, T\u00fcrkiye’de \u00e7e\u015fitli d\u00f6nemlerde ekonomik zorluklarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak amac\u0131yla uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Deval\u00fcasyon ne zaman oldu sorusuna ilk yan\u0131t, 1946 y\u0131l\u0131nda, Recep Peker d\u00f6neminde yap\u0131lan uygulama verilebilir. 15. T\u00fcrkiye H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’n\u0131n getirdi\u011fi ekonomik zorluklar nedeniyle deval\u00fcasyon yap\u0131lmas\u0131 karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. “7 Eyl\u00fcl Kararlar\u0131” olarak da bilinen bu deval\u00fcasyon ile 1946 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk liras\u0131 yakla\u015f\u0131k %40 de\u011fer kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

1958 y\u0131l\u0131nda, Demokrat Parti iktidar\u0131 d\u00f6neminde 4 A\u011fustos’ta “\u0130ktisadi \u0130stikrar Tedbirleri” uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde T\u00fcrk liras\u0131 %220 gibi b\u00fcy\u00fck bir oranda de\u011fer kaybetmi\u015ftir. Bunun sonucu 1 Amerikan Dolar\u0131 9 T\u00fcrk liras\u0131na e\u015fit olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

S\u00fcleyman Demirel ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131nda y\u00f6netilen 32. T\u00fcrkiye H\u00fck\u00fcmeti, 10 A\u011fustos 1970 tarihinde deval\u00fcasyon yapma karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. A\u011f\u0131r bir deval\u00fcasyon ya\u015fanan bu d\u00f6nemde T\u00fcrk liras\u0131 %70 oran\u0131nda de\u011fer kaybeder. 1970’li y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131nda deval\u00fcasyonlar y\u0131lda birka\u00e7 kez “ayarlama” ad\u0131 alt\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1979 y\u0131l\u0131n\u0131n Nisan ay\u0131nda %30, Temmuz ay\u0131nda ise %88’e yak\u0131n oranlarda T\u00fcrk liras\u0131 de\u011fer kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

24 Ocak 1980 kararlar\u0131 kapsam\u0131nda a\u00e7\u0131klanan durum, %33’l\u00fck bir deval\u00fcasyon \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir Amerikan Dolar\u0131 1980’de 90 TL, 1981’de 133 TL, 1982’de ise 191 TL’ye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6viz kurundaki belirsizlik, faizlerin artmas\u0131na ve toplumsal krizlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. <\/p>\n\n\n\n

1994 ekonomik krizinde ise Ba\u015fbakan Tansu \u00c7iller taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan \u201c5 Nisan Kararlar\u0131\u201d ile T\u00fcrk Liras\u0131 %38 de\u011fer kaybetmi\u015ftir.

Sen de piyasalar\u0131 daha yak\u0131ndan takip etmek ve yat\u0131r\u0131m stratejilerini en iyi \u015fekilde planlamak i\u00e7in\u00a0ForInvest’i\u00a0<\/strong>hemen indirebilirsin.<\/strong>\u00a0<\/a>Daha fazla avantajdan yararlanmak ve yat\u0131r\u0131m stratejilerini g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in\u00a0ForInvest paketleri<\/a><\/strong>ni inceleyebilir ve sana en uygun paketi se\u00e7ebilirsin.<\/p>\n\n\n\n